Social media-a comment chhiar hian kan lungawilohna apiangah FIR file tura sawina a awm thin. Dan lam hawiin a tlangpui i hriat belh hret ang u aw. ( Legal Awareness)
1. FIR - First information report chu crime lam a Dan kengkawhtu a bikin Police/ Excise/ Enforcement directorate ten hma an lak zawm theihna tura chanchin hriattirna leh ngenna lam a ni.
2. Crime chu engnge? Engchen nge a huam ?
Ans: Crime chuan midangte pawisawina lam a bikin inbumna, rukrukna, tharum thawhna, damdawi hmansualna, ram leh khawtlang nun atana him lo leh hlauhawm, pawngsualna leh inthahna ang te ,IPC, NDPS, PC Act.etc. lam hawi a ni.
3. Bank/Sorkar/Company hnathawkte hna an thawh thatloh chuan FIR ka file thei em?
Ans: Thei lo, Crime an commit ni si lo a, hnathawk tha lo emaw a dawrtu mipui tana harsatna an thlen chuan an hotu lu lamah Complaint file tur a ni. Tichuan an hotuten an inkaihhruaina Dan angin DISCIPLINARY ACTION an la thin a ni.
Q. Engnge CIVIL DISPUTES chu ?
Ans: Inneih leh inthen, Ro chhawm leh insem, land dispute, pawisa ba thinna, Agreement chungchang, consumer case te. Heng case ho hi chu sawi fel theih mai anih loh chuan Civil Court/Consumer Court lamah kal a ngai thin. Tin, Defamation leh cheque bounce erawh Civil leh criminal a kal theihna a awm thung.
Q. Sorkar thu ORDER mipui vantlang tana tha lo ni ta se, engtia tih tur nge ?
Ans: Sorkar siamtu a zirin policy a dang thin a, tha lo kan tih chu Constitution of India leh a hnuaia Dan dang siam te leh Supreme Court thupek nena inkalhte a nih chuan Sorkar Order siam chu ennawn turin thuneitu High Court ah a zualko theih a. Hetia zualko hma hian Emergency em anih loh chuan, a that loh dan leh siamthat a ngaih dan kha Sorkar-a changtu department lu ber/Secretary hriattir phawt tur, ni 60 chhunga an insiamthat theih nan (Sec.80 CPC)
Hun remchangah PIL chungchang kan hriat tlan tur han ziah pawh a tha hle mai.
Lalpa nen ni hman nuam vek u le.
14th Jan 2026. juliussawirema@gmail.com
- Camp- Kolkotta